Biomarkers bij Astma: Vroege Interventie met Precisiegeneeskunde

9 op de 10 patiënten met ernstig astma hebben een onderliggende type 2‑ontsteking.^2,* Deze ziekteprogressie kan mogelijk worden voorkomen door een vroege, gerichte behandeling van de ontsteking.³

Het belang van tijdige, gerichte interventie bij T2‑astma²

Vroege behandeling van type 2‑astma met biologische therapieën:

Beperkt OCS‑gebruik en de bijbehorende bijwerkingen³

Helpt onomkeerbare longschade voorkomen³

Verhoogt mogelijk de kans op remissie³

Ontdek wat Prof. Alberto Papi zegt over het belang van vroegtijdige interventie

Type 2‑biomarkers als voorspellende tools voor het inschatten van astma‑aanvallen

Type 2‑ontsteking kan worden geïdentificeerd aan de hand van twee onafhankelijke en complementaire biomarkers:

Eosinofielen in het bloed (EOS), en
Verhoogde fractionele uitgeademde stikstofmonoxidewaarden (FeNO)¹

FeNO en eosinofielen in het bloed zijn meer dan louter diagnostische markers: ze fungeren ook als voorspellende indicatoren voor ziekteprogressie en behandelingsrespons^4,5.
Patiënten met een verhoogd risico op exacerbaties kunnen reeds in een vroeg stadium worden geïdentificeerd aan de hand van deze twee biomarkers¹.

Wist u dat?

Gelijktijdig verhoogde EOS‑ en FeNO‑waarden gaan gepaard met een tweevoudig verhoogd risico op ernstige astma‑exacerbaties.¹

Gerichte behandeling van astma met biologische geneesmiddelen²

Waar orale corticosteroïden (OCS) zich voornamelijk richten op symptoomcontrole, remmen biologische geneesmiddelen specifiek de sleutelkytokines die betrokken zijn bij het ontstekingsproces (bv. IL‑4 en IL‑13).^6,7 In combinatie met biomarkers maakt dit een gepersonaliseerde aanpak van behandeling en opvolging mogelijk.^8,9 Belangrijk is dat biologische geneesmiddelen niet alleen de symptomen kunnen verminderen, maar mogelijk ook het ziekteverloop kunnen beïnvloeden.²

Voordelen van biologische geneesmiddelen:

Minder corticosteroïdgebruik en bijwerkingen¹⁰

Minder exacerbaties, betere longfunctie^10,11

Gepersonaliseerde behandeling¹¹

Minder spoedopnames en lagere zorglast¹²

Leer meer over sleutelkytokines in de heldere uitlegvideo van prof. Lipworth

Hoewel OCS vaak worden ingezet bij astma, gaan ze gepaard met een slechtere ziektecontrole, meer exacerbaties en hogere morbiditeit en mortaliteit.^8,11 Zelfs korte kuren kunnen al belangrijke bijwerkingen veroorzaken op zowel korte als lange termijn, met een duidelijke dosis‑responsrelatie.⁴

Wis u dat?

93% van de type 2‑astmapatiënten op OCS krijgt te maken met minstens één bijwerking.¹³

Bijwerkingen van kortdurend gebruik van orale corticosteroïden (OCS)¹³

Bijwerkingen van langdurig gebruik van orale corticosteroïden (OCS)¹³

Psychische effecten

Slaapstoornissen

Lichamelijke effecten

Verhoogd risico op infecties
Verhoogd risico op fracturen
Verhoogd risico op trombo-embolie

Psychische effecten

Depressie
Angst
Duizeligheid
Psychose

Lichamelijke effecten

Gewichtsveranderingen
Osteoporose
Hyperglykemie
Peptisch ulcuslijden
Cataract
Diabetes
Hypertensie

De eerste OCS‑kuur is een eerste signaal om te evalueren op type 2‑astma^4,14-16

De GINA‑richtlijn beveelt een vroege start van behandeling met biologische geneesmiddelen aan bij astmapatiënten met de volgende kenmerken van type 2‑ontsteking:⁴

Bloed‑eosinofielen ≥150/µL en sputum‑eosinofielen ≥2%⁴

Verhoogde FeNO‑waarden (≥20 ppb)⁴

Klinisch allergeen‑gedreven astma⁴

Belangrijk om te vermelden is dat onderhoudsbehandeling met OCS (mOCS) deze biomarkers kan onderdrukken, wat de detectie bemoeilijkt. Daarom wordt aanbevolen om biomarkerbepalingen tot drie keer te herhalen, bij voorkeur 1–2 weken na het stopzetten van OCS of bij de laagst mogelijke OCS‑dosis.^4,5

Daarnaast beveelt de GINA‑richtlijn aan:⁴

Proactieve fenotypering op basis van biomarkeranalyse
Vroege start van biologische geneesmiddelen vóór het ontstaan van OCS‑afhankelijkheid
Systematische afbouw van OCS bij patiënten op onderhoudstherapie
Regelmatige monitoring en optimalisatie van de behandeling

Kernboodschap

Vroege evaluatie van EOS‑ en FeNO‑biomarkers en gerichte behandeling van type 2‑ontsteking met biologische geneesmiddelen kunnen het verloop van astma bij uw patiënten gunstig beïnvloeden.

*Tot 88% van de volwassen patiënten kan type 2‑ontsteking vertonen. Type 2‑ontsteking wordt gedefinieerd als één van drie fenotypes: eosinofiel astma (bloed‑eosinofielen ≥150 cellen/µL); atopisch astma (allergeenspecifiek IgE ≥0,35 IU/mL voor één van de 9 perenniale allergenen); Th2‑hoog astma (totaal serum IgE ≥100 IU/mL + bloed‑eosinofielen ≥140 cellen/µL)¹

Meulmeester FL, Mailhot-Larouche S, Celis-Preciado C, et al. Inflammatory and clinical risk factors for asthma attacks (ORACLE2): a patient-level meta-analysis of control groups of 22 randomised trials. Lancet Respir Med. Published online April 8, 2025. doi:10.1016/S2213-2600(25)00037-2.
Buhl R, Korn S, Menzies-Gow A, et al. ProspecJ AllergyClin Immunol Pract. 2020;8(8):2630-2639.e6. doi:10.1016/j.jaip.2020.03.038.
Tomasello A, Benfante A, Principe S, Scichilone N. Early Initiation of Biologic Therapies to Prevent Severe Asthma Progression. Medicina (Kaunas). 2025 Oct 6;61(10):1797. doi: 10.3390/medicina61101797. PMID: 41155784; PMCID: PMC12565776.
Global Strategy for Asthma Management and Prevention (2026 update) Available from: 2026 GINA Main Report - Global Initiative for Asthma - GINA (ginasthma.org). Accessed May 8, 2026.
Bourdin A, Brusselle G, Couillard S, et al. Phenotyping of Severe Asthma in the Era of Broad-Acting Anti-Asthma Biologics. J Allergy Clin Immunol Pract. 2024;12(4):809-823.
Howell I, Howell A, Pavord ID. Type 2 inflammation and biological therapies in asthma: Targeted medicine taking flight. J Exp Med. 2023;220(7):e20221212
Salter B, Lacy P, Mukherjee M. Biologics in asthma: A molecular perspective to precision medicine. Front. Pharmacol. 2022;12:793409.
Calzetta L, Aiello M, Frizzelli A, et al. Oral Corticosteroids Dependence and Biologic Drugs in Severe Asthma: Myths or Facts? ASystematic Review of Real-World Evidence. Int J Mol Sci. 2021;22(13):7132.
Phinyo P, Krikeerati T, Vichara-Anont I, et al. Efficacy and Safety of Biologics for Oral Corticosteroid-Dependent Asthma: A Systematic Review Network Meta-Analysis. J Allergy Clin and Immunol Pract. 2024;12(2):409.
Hansen S, Søndergaard MB, von Bülow A, et al. Clinical response and remission in patients with severe asthma treated with biologic therapies. CHEST. 2024; 165(2):253-266.
McGregor MC, Krings JG, Nair P, et al. Role of Biologics in Asthma. Am J Respir Crit Care Med. 2019;199(4):433–445.
Kavanagh JE, Hearn AP, Jackson DJ. A pragmatic guide to choosing biologic therapies in severe asthma. Breathe. 2021;17:210144.
Suehs CM, et al. Am J Respir Crit Care Med. 2021;203(7):871-881. 4. Tran TN, et al. J Allergy Clin Immunol Pract. 2021;9(1):338-346. 5. Tran TN, et al. Eur Respir J. 2020;55(6):1902363. 6. Romão M, et al. J Asthma Allergy. 2022;15:1579-1592.
Sher LD, Wechsler ME, Rabe KF, et al. Dupilumab reduces oral corticosteroid use in patients with corticosteroiddependentsevere asthma: an analysis of the phase 3, open-label extension TRAVERSE trial. Chest. 2022;162(1):46-55.
Rabe KF, Nair P, Brusselle G, et al. Efficacy and safety of dupilumab in glucocorticoiddependent severe asthma. N Engl J Med. 2018;378(26):2475-2485.
Brusselle GG, Koppelman GH. Biologic therapies for severe asthma. N Eng J Med. 2022;386(2):157-171.

Afkortingen:

OCS: orale corticosteroïden; FeNO: fractionele uitgeademde stikstofmonoxidewaarden; EOS: eosinofielen; IL: interleukine; IgE:immunoglobuline E

Related pages

Selecteer taal

Selecteer taal

Biomarkers bij Astma: Vroege Interventie met Precisiegeneeskunde¹

Het belang van tijdige, gerichte interventie bij T2‑astma²

Ontdek wat Prof. Alberto Papi zegt over het belang van vroegtijdige interventie

Type 2‑biomarkers als voorspellende tools voor het inschatten van astma‑aanvallen